Nola lagundu elikadura-nahasmendua duen seme edo alaba heldu bati

Seme edo alaba batek 18 urte betetzen dituenean, familia askok aldaketa bortitza sentitzen dute. Legea aldatzen da, osasun-sistemaren arauak ere bai… baina elikadura-nahasmendua ez da desagertzen. Gaixotasunak hor jarraitzen du, eta laguntzaren beharra ere bai.

Etapa hau askotan nahasmenduarekin, beldurrarekin eta bakardade-sentipenarekin bizi da. Horregatik, hasieratik argi esan behar da:
adinez nagusi izateak ez du laguntza familiarra beharrezkoa izateari uzten.

Aldaketa legala, baina ez klinikoa

Nerabezaroan, familiek normalean parte-hartze aktiboa izaten dute tratamendu-prozesuan. Informazioa jasotzen dute, erabakietan parte hartzen dute eta baliabide egokiagoak dituzte.

Adin nagusitasuna iristean, ordea, marko legala aldatzen da:

• Pertsonak tratamendua onartu edo ukatu dezake.

• Talde profesionalak ezin du informazio klinikorik partekatu baimenik gabe.

• Pertsona helduentzako baliabideak, askotan, urriagoak edo zatituagoak izaten dira.

Esperientzia klinikotik, aldaketa hau zaila da ulertzen: elikadura-nahasmendua duen pertsona batek tratamendua eta laguntza behar ditu, 18, 25 edo 40 urte izan.

Nola bizi dute egoera hau familiek

Ama, aita eta zaintzaile askok desorientazioa eta prozesutik kanpo geratzeko sentipena adierazten dute. Badakite zerbait ez doala ondo, baina ez dute informaziorik edo nola jokatu jakiteko tresnarik.

Gainera, gizarte-mezu inplizitu bat dago: semea edo alaba heldua denean, familiak atzera egin behar duela. Hala ere, esperientziak eta ebidentziak erakusten dute familia-babesak babes-faktore nagusi izaten jarraitzen duela.

Laguntzea ez da inbaditzea, baina ezta desagertzea ere.

Erronka ohikoenak pertsona heldua denean

Ohiko zailtasunen artean hauek aurkitzen dira:

• Familiaren etxetik kanpo bizitzea.

• Itxurazko autonomia, arrisku-egoera bat estali dezakeena.

• Arazoaren larritasuna ukatzea edo laguntza baztertzea.

• Zaintzaileen neke emozional metatua.

Horrek guztiak ezintasuna, beldurra eta agortzea eragin ditzake, bereziki familiak bakarrik sentitzen direnean.

Laguntzea kontrolatu gabe: mugen garrantzia

Laguntzeak ez du esan nahi edozein jokabide onartzea. Egoera batzuetan, familiek beren eragin-ahalmena erabil dezakete, batez ere mendekotasun ekonomikoa dagoenean (alokairua, ikasketak, aseguru medikoa, etab.).

Baldintza argiak ezartzea —tratamenduan jarraitzea, arrisku-portaerak saihestea edo jarraipen medikoa egitea— ez da zigortzea, zaintzea baizik. Mugak eraginkorrak izan daitezen, garrantzitsua da:

• Argia eta esplizituak izatea.

• Errealistak eta koherenteak izatea.

• Denboran zehar mantentzea.

Mugak jartzea ere ardura eta maitasun-adierazpena da.

Harremana talde profesionalarekin

Talde profesionalak ezin badu informazio klinikorik partekatu baimenik gabe, familiei entzun egin behar die. Ama, aita eta zaintzaileen behaketek informazio oso baliotsua ematen dute.

Beste aukera batzuk ere badaude:

• Informazioa partekatzeko baimen informatua sinatzea sustatzea.

• Kezkak azaltzeko koordinazio-espazioak eskatzea.

Lankidetza-borondatea dagoenean, posible da familia tratamenduan txertatzea lege-mugen barruan.

Familiaren papera funtsezkoa izaten jarraitzen du

Elikadura-nahasmendua duen pertsona heldu bat laguntzea ez da nerabezaroan bezalakoa, baina ez da gutxiago garrantzitsua. Presentzia, koherentzia, sostengu emozionala eta mugak mantentzeko gaitasuna funtsezko elementuak dira sendatze-prozesuan.

Laguntzea ez da kontrolatzea.
Baina ezta atzera egitea ere.

Familientzako laguntza ACABE Gipuzkoan

ACABE Gipuzkoan badakigu seme edo alaba batek elikadura-nahasmendua izateak epe luzeko eta emozionalki oso gogorra den prozesua dela. Horregatik, banakako arretaz gain, gurasoentzako laguntza-taldeak eskaintzen ditugu.

Talde horietan, familiek aukera dute:

• Beste familia batzuekin esperientziak partekatzeko.

• Entzunak eta ulertuak sentitzeko.

• Orientazio profesionala jasotzeko.

• Norbere burua zaintzen ikasteko, zaintzen duten bitartean.

Espazio hauek bakardadea, errua eta neke emozionala murrizten laguntzen dute, eta familiaren rola sendotzen dute sendatze-prozesuaren parte gisa.

Egoera honetan bazaude, gogoratu: ez zaude bakarrik. Laguntza eskatzea ere zaintzea da.